Dialog obywatelski

Z Wiki obywatelskie
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Definicje

Dialog obywatelski może być rozumiany na wiele sposób. Najczęściej jest on definiowany w kontekście dialogu społecznego jako formy udziału zorganizowanych grup obywateli w podejmowaniu decyzji, choć część badaczy traktuje go szeroko jako wszelkiego rodzaju dialog między rządzącymi a rządznymi (miedzy instytucjami państwa a obywatelami). Możliwe jest (w analogii do dialogu autonomicznego) rozumienie dialogu obywatelskiego jako wewnętrznej debaty w ramach społeczeństwa obywatelskiego. W tym kotekście czasem mówi się o dialogu ustrukturalizowanym, usystematyzowanym lub zinstytucjonalizowanym.

proponowana definicja

"Wydaje się jednak, że zasadne jest wyodrębnienie spośród form partnerskiego współdziałania obywateli z instytucjami państwa te, które mają (1) zinstytucjonalizowaną formę, (2)dotyczą relacji władza wykonawcza – zorganizowane grupy obywatelskie, a (3) ich istotą są negocjacje, co oznacza, że są formą ustalania wspólnych stanowisk czy współuczestniczenia w podejmowaniu decyzji" (Piotr Frączak)


wobec dialogu społecznego

Jednym z podstawowych problemów definicyjnych jest umiejscowienie dialogu obywatelskiego wobec tradycyjnego dialogu społecznego. W podejściu zaproponowanym przez rząd w 2004 roku było szerokie rozumienie dialogu społecznego (zapisanego w preambule Konstytucji), ktorego częścią jest i tradycyjny dialog społeczny jak i inne formy dialogu, także dialog obywatelski.

wobec innych form partycypacji

Dialog społeczny i obywatelski jest częścią szerokich form partycypacji, które powinny sie wzajemnie uzupełniać. Tak więc obok udziału (wpisujących się w ideę demokracji negocjacyjnej) zorganizowanych grup obywateli w podejmowaniu decyzji przez udział w rożnego rodzaju ciałach dialogu społecznego, czy poprzez lub róznego rodzaju umowy czy pakty społeczne mamy także działania oparte na formach


Historia w Polsce

W dyskursie publicznym prowadzonym przez organizacje pozarządowe pojęcie dialog obywatelski (pamiętać należy, że wówczas podstawowe źródło finansowania organizacji pozarządowych ze środków przedakcesyjnych nazywało się Program PHARE Dialog Społeczny) pojawiło się w publikacji Stowarzyszenia na rzecz FIP z 2000 roku pod znaczącycm tytułem “Dialog obywatelski w procesie integracji europejskiej” i mówiło w dużej mierze o włączaniu organizacji w proces przygotowywania Polski do integracji z Unią Europejską. W ramach tej samej dyskusji ówczesny rząd (choć trzeba tu przypomnieć wiodącą rolę prof. Jerzego Hausnera) przygotował dokument ZASADY DIALOGU SPOŁECZNEGO DOKUMENT PROGRAMOWY RZĄDU PRZYJĘTY PRZEZ RADĘ MINISTRÓW W DNIU 22 PAŹDZIERNIKA 2002 R.

2004 rok to zarówno rozpoczęcie działalności Rady Działalności Pożytku Publicznego jak i związany z Funduszami Europejskimi proces włączenia organizacji w system monitorowania (Komitety monitorujące i sterujące). Od tego momentu z jednej strony obowiązująca w Unii zasada partnerstwa, z drugiej strony rozwiązania oparte o rady pożytku i różnego rodzaju rady konsultacyjno-doradcze określają zakres dyskusji o dialogu obywatelskim. Swoistym uzupełnieniem tej dyskusji były próby opierania dialogu wokół umów społecznych (paktów), jako swoistej alternatywy, gdzie strona społeczna miała dużo większą rolę inicjującą. Takie doświadczenia jak Pakt dla Kultury pokazują, że efektem paktów jest także sposób zinstytucjonalizowania dialogu, w formie ciał mieszanych (patrz Pakt dla Kultury)


Wyzwania i dylematy

Praktyka w Polsce

Reprezentatywność i wybory

Wybrana bibliografia

Frączak Piotr Dialog obywatelski jako forma współrządzenia FederalisKa nr 1/2010 s. 54

Zasady dialogu społecznego. Dokument programowy rządu z 2002 r.